Precies om twee uur gaat de deurbel, mijn zus Caroline met haar dochter Julia. ‘Mag ik?’ vraagt ze en ze doet haar armen wijd open. Gelukkig zitten we hier hetzelfde in, coronaregels of niet, natuurlijk omarmen we elkaar. Juist nu, juist als familie. Dit lichamelijke contact doet me goed.

Onze eerste gang is naar de kist. Door de dood heen zie ik steeds meer de Hugo die ik ken. Of zijn het de levendige herinneringen aan hem die ik met haar deel?

Even later zitten we met elkaar aan tafel de adressen op de enveloppen te schrijven, postzegels te plakken en kaarten in de enveloppen te doen. Ruben is naar boven gegaan, hij probeert zijn schoolwerk bij te houden voor de komende toetsweek. Julia en Ilse verdiepen zich in het maken van een Engelstalige ‘In Memoriam’ pagina voor Hugo zijn collega’s. Ondertussen zorgt Caroline voor thee en koffie, denkt mee met allerlei acties die gedaan moeten worden. Ik ben gewoon te moe om echt helder te kunnen denken.

Terwijl ik nog wat mensen bel, doet zij boodschappen en kookt zij voor ons. Caroline en Julia eten mee. Het is fijn om even andere vragen gesteld te krijgen, andere verhalen te horen.  

De middag erna komen Daan en Erika, mijn broer en zijn vrouw. Door samen bij Hugo te staan, hun armen om me heen, kan ik ontspannen. Ook zij luisteren geduldig naar mijn verhaal over het bizarre verloop van Hugo zijn sterven, dat steeds meer een coherent geheel wordt naarmate ik het vaker vertel. De grote en kleinere klusjes kan ik met een gerust hart aan hen overlaten.

Ook mijn ouders komen, zij hebben de bloemstukken bij zich voor bij de kist. Mijn vader rangschikt ze zorgvuldig erom heen. Als ik de mijne, één vol met rode rozen, op de kist zet huilen we samen.    

Al deze handelingen zijn kleine rituelen in het afscheid van Hugo. Ik prijs me gelukkig dat ik dit met mijn kinderen en mijn familie kan doen. Samenzijn in verdriet, het voelt zoveel lichter met hen.

Ik ben niet alleen.  

december 2024